do17082017

Back Voorpagina Cultuur Magazine over kunst, cultuur en uitgaan Cultuur en meer

Schilderijen van 'oprichter' Nemo geschonken aan museum

Heijenbroeck in Nemo

Nemo heeft 21 werken van kunstschilder Herman Heijenbrock aan haar collectie toegevoegd. De kunstwerken, die tot voor kort in bruikleen waren bij Museum Helmond, komen weer thuis. Althans zo voelt het voor Michiel Buchel, directeur van Nemo: 'Heijenbrock is niet alleen kunstschilder en tekenaar maar ook oprichter van het Museum van den Arbeid. De allereerste voorloper van wat nu Nemo Science Museum is. Hiermee is hij eigenlijk de geestelijk vader van het gedachtegoed waar we vandaag voor staan. Heijenbrock wilde zijn fascinatie voor techniek en het industriële proces overbrengen aan een groot publiek. Eerst met zijn kunst en later in de vorm van een museum.'

'Als enige openbare collectie in Nederland verzamelt en toont Museum Helmond kunst rond het thema van de werkende mens. In deze verzameling met de naam 'Mens en werk', die uit zo'n 1.700 werken bestaat, zijn ook kunstwerken van Heijenbrock aanwezig', vertelt Annemieke Hogervorst, conservator bij Museum Helmond. 'En dat heeft een reden: Hoogovens, staalfabrieken, mijnwerkers, fabriekshallen, glasblazers, vrachtschepen, fabrieksarbeiders met hun werkkielen en petten: ontelbare malen heeft Herman Heijenbrock deze onderwerpen afgebeeld. Dit maakt hem tot de belangrijkste Nederlandse kunstenaar die zich met het thema van de industrialisatie heeft beziggehouden.'

Documentaire waarde
Het werk van Heijenbrock heeft ook een documentaire waarde. De kunstenaar registreerde hoe het er vijftig tot honderd jaar geleden aan toe ging in de fabrieken en mijnen. Hij legt niet alleen het werken van de Nederlandse arbeider vast. Zo bezoekt hij onder meer de Borinage, de Belgische mijnstreek, Engeland en Duitsland. In deze landen heeft de Industriële Revolutie zijn sporen eerder en sterker achtergelaten dan in Nederland.

Museum voor de arbeider
Heijenbrock raakte tijdens een reis naar Borinage gegrepen door het leven van de arbeider. Met name de harde en wrede alledaagse werkelijkheid van de mannen en vrouwen die hij trof maakte indruk. Industrie en technologie zou vervolgens hét thema worden in zijn werk als schilder en tekenaar. Zonder een aanklacht op te tekenen tegen de gevestigde orde, klachtrealisme vond Heijenbrock maar aanstellerij, toonde hij de rauwe werkelijkheid. Uit zijn werk spreekt een diepe bewondering voor de kunst van het maken. Deze fascinatie leidde zonder meer tot de oprichting van het Museum van den Arbeid aan de Rozengracht, in 1923. Met zo'n 5.000 objecten, die hij in de loop der tijd had verzameld, en 600 pastels en schilderijen van hem zelf wilde hij begrip en waardering voor de arbeider oproepen: 'Ook voor de geringste arbeid, die dagelijks verricht wordt door duizenden naamlozen', aldus een citaat van Heijenbrock.

Het museum in de jaren na Heijenbrock
Na de dood van Heijenbrock veranderde de naam van het museum in 1954 in het Nederlands Instituut voor Nijverheid en techniek (NINT). Het NINT was er met name op gericht kinderen enthousiast te maken voor industrie en technische beroepen. Deze waren hard nodig in de wederopbouwjaren van het naoorlogse Nederland. Zo werden er ook voorlichtingsavonden gegeven over keuze voor een technisch beroep. In de jaren 70 veranderde de kijk op de maatschappelijke rol van musea en nam de kritiek op de industrie toe. Daarmee veranderde ook het NINT haar toon en werd de basis gelegd voor een objectieve neutrale plek met ruimte voor discussie en beleving.

Niet veel veranderd
Ondertussen is het NINT Nemo Science Museum geworden. Een plek waar nog steeds de fascinatie van Heijenbrock voor de gemaakte wereld om ons heen spreekt. Soms door letterlijk objecten uit deze wereld te tonen, net als Heijenbrock vroeger deed. Vaker nog door de bezoekers zelf fenomenen en principes te laten ervaren. Zo verschillend als de wereld van nu is vergeleken met die in de jaren twintig, zo verschillend zijn ook Heijenbrock's Museum van den Arbeid en het huidige Nemo. Toch is er in de kern niet veel veranderd en komt, met de schenking van zijn kunstwerken, de vader van Nemo een beetje thuis.

 


Verberg commentaar formulier Verberg commentaar formulier
  • Vet
  • Cursief
  • Onderstrepen
  • Doorhalen
  • Quote
 
  • 4000 Resterende tekens
   
 
Onafhankelijke website met nieuws en informatie voor en door mensen die wonen, werken en studeren tussen Amstel en IJ

Bijdragen en contact 
redactie@oost-online.nl | Copyright 2015 oost-online | All rights reserved | Disclaimer |